Một bài luận văn định lượng chỉ dùng chừng hai chục khái niệm thống kê, nhưng chúng xuất hiện ở khắp nơi và thường bị hiểu lệch: độ lệch chuẩn, phương sai, trung vị, giá trị ngoại lai, p-value, hệ số tương quan, khoảng tin cậy, cỡ mẫu.

Chuyên mục này giải thích từng khái niệm bằng ngôn ngữ người viết luận văn cần: nó đo cái gì, tính ra sao, đọc trong bảng SPSS hay SmartPLS ở cột nào, và bao nhiêu thì được coi là chấp nhận trong bối cảnh nghiên cứu xã hội. Mỗi bài có một ví dụ số minh họa để bạn đối chiếu với số của mình, và một đoạn gợi ý cách diễn đạt kết quả trong chương 4.

Thứ tự đọc hợp lý là bắt đầu từ mô tả dữ liệu, sang phân phối và ngoại lai, rồi mới tới suy diễn thống kê với p-value và kiểm định giả thuyết. Nếu bạn đang bị hội đồng hỏi vì sao chọn ngưỡng 0.05, hoặc vì sao trung vị thay vì trung bình, câu trả lời nằm ở đây.

Các thao tác cụ thể trên phần mềm được tách sang chuyên mục SPSS và SmartPLS để bài ở đây tập trung vào ý nghĩa của con số.

Bắt đầu từ đâu. Nếu bạn mới cầm dữ liệu, đọc bài về thống kê mô tả để biết mô tả mẫu bằng tần số, trung bình và độ lệch chuẩn. Sau đó đọc về phân phối chuẩn và giá trị ngoại lai, vì hai thứ này quyết định bạn được dùng kiểm định tham số hay không. Bài về p-value và Sig. nên đọc trước khi chạy bất kỳ kiểm định nào, để bạn không đọc nhầm một con số nhỏ thành một kết quả lớn. Cuối cùng là hệ số tương quan và cỡ mẫu, hai khái niệm hội đồng hay hỏi nhất trong phần bảo vệ.